De familie Huismans op de foto

Mijn collega-raadslid (en politieke mentor) Gertjan Huismans is zijn zolder aan het opruimen. Hij komt daarbij vooral veel foto’s tegen. Eén daarvan was bovenstaande. Deze versie heb ik trouwens door een AI-app gedaan die ‘m wat scherper en helderder maakt. Daarbij kijk ik wel naar of het origineel goed tot z’n recht komt (de echte staat verderop, oordeelt u zelf). De foto is heel bijzonder. We zien het gezin van Gertjans betovergrootvader, schoenmaker Jan Huismans in 1905, met allerlei familie; kinderen, kleinkinderen, schoonkinderen, schoonzus en schoonmoeder. Ze is gemaakt bij ‘beloken pasen‘ ter ere van de communie van zijn jongste zoon Nelis Huismans (die zoals linksonder te zien ook een prachtige taart kreeg) Dat maakt dat de foto tot op de dag precies te dateren is, en dat is vrij ongebruikelijk. Pasen viel dat jaar op 23 april, dus de foto is gemaakt op zondag 30 april 1905; in een achtertuin, misschien die van Jan zelf in de Wassenaarstraat of Koepelstraat in Bergen op Zoom.

En over Bergen op Zoom gesproken. Eén van de leukste dingen van genealogie vind ik niet het puur verzamelen van datums en feiten, maar hoe die datums en feiten de geschiedenis uit de boekjes laten zien; en in dit geval die geschiedenis letterlijk een gezicht geven. In mijn kwartierstaat zitten verschillende ‘Bergse groepen’; hoveniers, soldatenfamilies. Daar heb je er meer van: de protestantse vissers, de katholieke elite van fabrikanten, winkeliers. Het leuke van dit gezin is dat het alle kanten op gaat. We zien arbeiders, voornamelijk in de staalindustrie, écht de haarvaten van de Bergse samenleving aan het begin van de 20ste eeuw. Ik ga proberen dat te laten zien door te vertellen over de mensen op de foto.

NB: ik heb wat problemen met het goed weggezet krijgen van broncitaties. Daarom heb ik voor dit artikel een algemene bronnenlijst gebruikt, die is te vinden onderaan dit schrijven. De precieze citaties staan in mijn bestand en zijn uiteraard opvraagbaar.  

De originele ‘documentatie’. Het is best bijzonder dat van een foto uit die tijd zo gedetailleerd bewaard is gebleven wie erop staan. (Afbeelding: J.G. Huismans)

 


 

We beginnen met de vader van het gezin, links op de foto. Johannes (Jan) Huismans, Geboren op 27 juni 1847 te Ouwerkerk (Schouwen-Duiveland, Zeeland), overleden op 4 augustus 1935 te Bergen op Zoom, 88 jaar oud. Hij was arbeider (periode 1872-1880, 1885, 1913), Brouwersknecht (periode vanaf 1880), Bierbrouwersknecht (1889). – Hij werd geboren om drie uur ’s middags op adres A nummer 1 te Ouwerkerk, de aangifte werd gedaan door zijn vader met als getuigen Hendrik Schoo(..)z, veertig, schoolonderwijzer en Adriaan Heule, 26, arbeider, beiden woonachtig te Ouwerkerk. Hoewel Jan geboren werd op Schouwen-Duiveland, kwamen zijn ouders en zijn familie toch echt van Oud-Vossemeer. De adressen van zijn ouders, verderop omschreven, duiden erop dat zijn vader elders tijdelijk werk vond. Om die reden is Jan waarschijnlijk geboren te Ouwerkerk. Overigens is die plaatsnaam niet blijven hangen, in latere registers komt nog vaak Vossemeer of Zierikzee voor als geboorteplaats. Men was vaak afhankelijk van wat de geregistreerde zelf of zijn naasten opgaven. 

Adressen Huismans x Weijdt:
  • tot aan huwelijk in 1872: Bergen op Zoom; ouderlijk huis aan de Mosselstraat. Jan en zijn latere vrouw woonden toen al onder één dak, aangezien zijn vader en haar moeder getrouwd waren.  
  • periode vanaf 5/9-1872: Bergen op Zoom; Molstraat wijk A46/E71.
  • periode vanaf 1/1-1880: Bergen op Zoom; Wassenaarstraat L122.
  • 1885: Bergen op Zoom; Wassenaarstraat L64.
  • 1892: Bergen op Zoom.
  • periode 1900-1920: Bergen op Zoom; Wassenaarstraat L122, daarna Koepelstraat M34, daarna Sint Catharinagesticht (waarschijnlijk na overlijden vrouw).
  • periode tot ca. 1916: Bergen op Zoom: Sint Catharinagesticht (Ketrientje). Als contactadres werd zoon Sjef Huismans opgegeven, Koepelstraat 60 te Bergen op Zoom.
  • 1913: Bergen op Zoom.
  • 9/12-1919: Bergen op Zoom; Sint Catharinagesticht.
  • 1920: Bergen op Zoom: Sint Catharinagesticht (Ketrientje); ambtshalve ingeschreven bij de volkstelling van 1920.

De geboorteakte van Jan Huismans, 1847. (Afbeelding: Zeeuws Archief)

Jan was een zoon van Antonius (Anthonie) Huijsmans en Catharina Hommel. Anthonie Huijsmans werd geboren op 21 januari 1821 te Oud-Vossemeer (Tholen, Zeeland), en overleed in het Ketrientje te Bergen op Zoom op 4 januari 1890. Hij was dienstplichtig militair bij de 6de afdeling infanterie (1840-1845), schoenmakersknecht (1844, 1846), schoenmakersbaas (1846), schoenmaker (1847, 1872, periode vanaf 1880) en arbeider (1850). – Hij was een zoon van Johannis Huismans en Petronella van Reijen, beiden overleden te Oud-Vossemeer vóór het huwelijk in 1846. – Hij werd in 1840 met lotnummer 4 ingeloot voor de nationale militie. Hij was toen 159,2 meter lang, had een ovaal aangezicht, rond voorhoofd, brede ogen, ordinaire (gewone) neus en mond, ronde kin, zwart haar en zwarte wenkbrauwen. Geloof: rooms-katholiek. Ook vermeld als: Antoni, Anthonij – Huismans. 
.
Hier zien we voor het eerst een verschil tussen Huijsmans geschreven met een ij en Huismans met een i. Bij Anthonie werden beide varianten nog door elkaar gebruikt. De simpele verklaring is dat Huijsmans de gebruikelijke schrijfwijze was uit het ancienne régime (dus voor 1811), en nu nog de meest voorkomende schrijfwijze. In dit geval zijn er ergens een of meerdere ambtenaren van burgelijke stand geweest die de naam ‘aanpasten’ aan een nieuwe spelling. Een beetje zoals Bernaerts Bernaards werd. De familie Huismans is overigens geen oer-Bergse familie. Dat zien we hier ook terug. De ‘thuisbasis’ ligt een beetje rondom Vossemeer, in dit geval in de Zeeuwse katholieke enclave Oud-Vossemeer. De vroegste voorouder kwam uit ‘t naburige Kruisland. De naam Huijsmans is een beroepsnaam, ze verwijst naar een beroep. In dit geval een vrije boer. En waar boven de rivieren een beroepsnaam vaak letterlijk gebruikt werd, bijvoorbeeld Bakker, Schoenmaker, Brouwer of Huisman, werd in Brabant meestal de naamval -s gebruikt. Dus Bakkers, Schoenmakers, Brouwers of.. Huismans. 

Ook ambtenaren zelf hadden soms moeite met de schrijfwijze. Hier een verbeterde inschrijving in een Bergs bevolkingsregister eind 19de of begin 20ste eeuw. (Afbeelding: WBA)

Het militiecertificaat van Anthonie uit de bijlagen van zijn huwelijksakte. Links werd zijn uiterlijk opgenomen, wat interessant is, zeker bij gebrek aan een foto. (Afbeelding: Mormoonse kerk)

Anthonie trouwde op 20 juni 1846 te Ouwerkerk (Schouwen-Duiveland, Zeeland) en Oud-Vossemeer (Tholen, Zeeland) met Catharina Hommel, geboren op 25 april 1820 te Oud-Vossemeer (Tholen, Zeeland), overleden aldaar op 13 november 1867 op 47-jarige leeftijd. Zij was arbeidster (1846, 1847, 1851). – Zij was een dochter van Jacobus Hommel en Catharina Plasgaard, en de jongste van achttien kinderen. – Zij werd geboren om zes uur ‘s avonds in huis nummer 138 te Oud-Vossemeer. – Haar grootouders vaderszijde waren de lutherse Joannes Daniel Hommel en de waarschijnlijk katholieke Joanna Jork (Jorek, Jurd, Jeurt). Beiden kwamen uit de Elzas naar Oud-Vossemeer ergens vóór 1750. Haar moeder stamde uit de familie Plasschaert die vanuit Zandbergen (Oost-Vlaanderen) naar Vossemeer kwamen, waar ik ook vanaf stam (zie kwartierstaatnummer 694). Na het overlijden van Catharina gebeurde er iets bijzonders: Anthonie hertrouwde in 1872 met Helena Elisabeth Baartmans, de moeder van Adriana Weijdt met wie zijn zoon Jan eveneens in 1872 zou trouwen. Daarover later meer.
.
Adressen Huijsmans x Hommel x Baartmans:
  • vóór 1/3-1844: Sint Maartensdijk.
  • vanaf 1/3-1844: Brouwershaven; wijk C nummer 8a. Hij woonde als schoenmakersknecht in bij het gezin van schoenmaker Willem Johannes van Irhoven Cotius uit Renesse x Hermina Viergever uit Duivendijke. Hij was de enige katholiek in een hervormd huishouden.
  • tot 14/4-1846: Brouwershaven; wijk C nummer 6. Hij woonde als schoenmakersknecht in bij het gezin van schoenmaker Iman de Jonge x Adriana Constandse uit Brouwershaven. Hij was de enige katholiek in een hervormd huishouden.
  • vanaf 14/4-1846: Ouwerkerk.
  • 20/6-1846: Ouwerkerk (bruidegom), Oud-Vossemeer (bruid).
  • 1847: Ouwerkerk: wijk A nummer 1. Op dat adres vond ik ze niet terug in het Ouwerkerkse bevolkingsregister 1835-1861.
  • 1851, 1855: Oud-Vossemeer.
  • vóór 14/2-1872: Oud-Vossemeer.
  • periode vanaf 14/2-1872: Bergen op Zoom; wijk E Mosselstraat.
  • periode vanaf 1/1-1880: Bergen op Zoom; Cromwielstraat E260.
  • tot 4/1-1890: Bergen op Zoom; Sint Catharinagasthuis (Ketrientje), Nonnenstraat E196/7 ofwel Geweldigerstraat EW271 (is waarschijnlijk zelfde adres).

Jan Huismans trouwde op 2 september 1872 te Bergen op Zoom met de moeder van het gezin: Johanna Cornelia of Adriana Weijdt. Zij werd geboren op 1 februari 1850 aan de Nieuwmarkt te Bergen op Zoom. Johanna is overleden op 13 januari 1907 aan de Beverwijckstraat te Dordrecht (Zuid-Holland), 56 jaar oud. Zij werd geboren om vijf uur ’s morgens in huis Nieuwmarkt wijk B nummer 83. De Nieuwmarkt lag ter hoogte van het Mineurplein en is verdwenen bij de aanleg van de Westersingel. De aangifte werd gedaan door haar vader met als getuigen Adrianus Meeuwes, 37, voerman en Jacobus Baartmans, 23, pruikmaker, beiden woonachtig te Bergen op Zoom. – Zij overleed om acht uur ’s avonds op Beverwijckstraat 1 te Dordrecht, de aangifte werd gedaan door Arien Kuijper, 53, beambte in het ziekenhuis en door Jan Jacobus Nicolaas Cornelis de Ligt, 39, gemeenteambtenaar, beiden woonachtig te Dordrecht. Aan de Beverwijckstraat zit tegenwoordig een polikliniek. Dat, in combinatie met de ziekenhuisbeambte die aangifte deed, maakt het waarschijnlijk dat ze overleed in een hospitaal. Geloof: rooms-katholiek. Ook vermeld als: Johanna, Adriana – Wijdt. Verwarrend: door haar leven heen was ze afwisselend bekend als Johanna Cornelia of Adriana. 
.

Een passage over de wisselende voornamen van moeder Huismans in de huwelijksakte van één van haar kinderen. Afbeelding: WBA.

Adriana Weijdt was een dochter van Barend Weijdt en Helena Elisabeth Baartmans. Bernardus (Barend) Weijdt werd geboren op 29 augustus 1813 te Bergen op Zoom. Hij overleed op 26 januari 1855 in Bergen op Zoom, 41 jaar oud. Hij was dienstplichtig militair bij de 7de afdeling infanterie (1841-1846) en voerman (1847, 1850). – Het huwelijk in 1847 ging op 11 november met ondertrouw op 31 oktober en 7 november. Getuigen waren Johannes Kegie, oom van de echtgenote, 69, zonder beroep, Lambertus Johannes Weijdt, broer van de echtgenoot, 23, kannonier in het tweede regiment artillerie, Cornelis Franciscus van Dijk, 44, timmerman en Christiaan van Nispen, zeventig, herbergier, allen woonachtig te Bergen op Zoom. – Hij werd in 1841 met lotnummer 12 ingeloot voor de dienstplicht. Zijn uiterlijk werd opgenomen: 1,605 lang, ovaal aangezicht, hoog voorhoofd, blauwe ogen, gewone neus en mond, ronde kin, blond haar, blonde wenkbrauwen en geen merkbare tekenen. – Hij werd geboren om negen uur ’s morgens op sectie 2 nummer 75 te Bergen op Zoom. De aangifte werd gedaan door zijn vader Lambertus (Lambert) Weijdt, bediende, 33 met als getuigen Martin (Maartinnus) Voorhans, 46, dagloner, woonachtig Bergen op Zoom sectie 2 nummer 66 en Jurien Pikaar, 43, dagloner, woonachtig Bergen op Zoom sectie 4 nummer 150. Zijn moeder was Adriana Dekkers (1780-1859), een dochter van mijn voorouders Jan Deckers en Barbara Stoef. Dat was een soldatenfamilie met wortels in fort Sint Anna bij Saeftinghe en het Vlaams-Brabantse Tervuren. – Hij overleed om acht uur ’s avonds. De aangifte werd gedaan door Christiaan Weijdt, 37, arbeider, broer en door Lambertus Johannes Weijdt, 31, arbeider, broer, beiden woonachtig te Bergen op Zoom. Geloof: rooms-katholiek. Ook vermeld als: Berend. Zijn vader werd door zijn leven heen vermeld als Wijth, Weijt, Weyt, Weydt, Wijdt en Wijt.

Adressen: 
  • 1847: Bergen op Zoom (bruid en bruidegom). 
  • 1850: Bergen op Zoom; Nieuwmarkt wijk B nummer 83. 

De geboorteakte van Barend Weijdt uit 1813, in de Napoleontische tijd dus in het frans. Let erop hoe getuige Voorhans zijn voornaam spelde. (Afbeelding: WBA)

Weijdt trouwde op 11 november 1847 met een ondertrouw op 31 oktober en 7 november te Bergen op Zoom met Helena Elisabeth Baartmans. De ‘mater familias’ op de foto. Zij werd geboren op 21 november 1821 te Bergen op Zoom en is overleden op 17 maart 1909 in het ‘erremenblok’ aan de Goudenbloemstraat te Bergen op Zoom, 87 jaar oud. Zij was verpleegde (periode vanaf 1900). Ook vermeld als: Helena. En het bijzondere: ze hertrouwde op vijftigjarige leeftijd op 15 februari 1872 te Bergen op Zoom met Anthonie Huijsmans, de vader van haar schoonzoon Jan. Die Jan en haar dochter Adriana trouwden op 2 september van dat jaar. Eerder schreef ik al dat Jan en Adriana dus ongetrouwd samenwoonden, maar de echte vraag is: wie kenden elkaar het eerst, de ouders of de kinderen?

Adressen:

  •  periode vanaf 1900: Bergen op Zoom; Rooms-katholiek armhuis (Erremenblok), Goudenbloemstraat wijk E nummer 254/hernummerd 2.
  • 1907: Bergen op Zoom.

Helena was een dochter van Jacobus (Jacques) Baartmans, geboren op 10 juni 1790 te Bergen op Zoom, aldaar overleden op 25 december 1860, zeventig jaar oud. Hij was winkelier (1830) en schoenmaker (1840). – Hij was een zoon van Mattheus Baartmans uit Bergen op Zoom en Joanna van Hartom uit Steenbergen. Geloof: rooms-katholiek. Hij trouwde, 25 jaar oud, op 29 juli 1815 te Bergen op Zoom met de eveneens 25-jarige Anna Maria de Klerk, geboren op 11 april 1790 te Bergen op Zoom, aldaar overleden op 21 december 1875, 85 jaar oud. Zij was een dochter van Adrianus de Klerk uit Utrecht en Anna Catharina van der Ven uit Bergen op Zoom. Geloof: rooms-katholiek. Ook vermeld als: Catharina – de Klerck. 

Adressen:

  • 1830: Bergen op Zoom; Vischmarkt wijk E nummer 20.
  • 1840: Bergen op Zoom; Steenbergsestraat wijk B 133.
Ook op de foto: de zus van Adriana, Maria Johanna Weijdt. Zij was geboren op 9 april 1854 te Bergen op Zoom en overleed daar op 6 april 1907, 52 jaar oud. Dat betekent dat beide zussen twee jaar na het maken van deze foto zouden overlijden; Adriana januari 1907 en Maria in april 1907. Hun moeder overleefde hen dus met twee jaar. Maria trouwde op 30 juli 1877 te Bergen op Zoom met winkelier Johannes Petrus van de Watering (*Bergen op Zoom, 5/10-1851, ✞ aldaar, 9/9-1940). Van de Watering kwam uit de houthandelfamilie die ook voorkomt in kwartierstaatboeken. Zijn moeder was arbeidster Catharina Maria Jaspers (*Bergen op Zoom, 31/7-1817, ✞ aldaar, 26/1-1900), zijn vader was arbeider en houthandelaar Daniël van de Watering (*Wouw, 13/3-1819, ✞ Bergen op Zoom, 31/8-1902). Daniël was een broer van mijn voorouder Johanna Catharina Hopmans-van de Watering (zie kwartierstaatnummer 67) en bekend van onderstaande iconische foto.   

Afbeelding: Bergs Kwartierstatenboek.


Dan komen we bij de kinderen en hun aanhang. Het echtpaar Huismans-Weijdt kreeg tussen 1873 en 1893 tien kinderen, van wie de meesten relatief oud geworden zijn. Eén zoontje overleed heel jong, van een dochter kon ik geen overlijdensdatum vinden. Acht van de tien kinderen staan op de foto uit 1905. Op een rijtje:
  • Helena Isabella (Leentje) Huismans, 31 jaar.  
  • Antonius (Antoon) Huismans, dertig jaar.  
  • Bernardus Huismans, overleden met drie maanden.
  • Bernardus (Berend) Huismans, 27 jaar.
  • Josephus (Sjef) Huismans, 25 jaar.
  • Catharina Huismans, 23 jaar.
  • Laurinus Huismans, negentien jaar.
  • Maria Johanna Huismans, zeventien jaar.
  • Anna Maria Huismans, niet op de foto, toen vijftien jaar.
  • Cornelis (Nelis) Huismans, elf jaar.
Hierin zie je dat voornamen als Helena Isabella, Antonius, Berend en Catharina terugkomen door vernoeming. Voor de duidelijkheid hieronder het overzicht.

We beginnen bij Helena Isabella (Leentje) Huismans, geboren op 27 juni 1873 in de Molstraat te Bergen op Zoom, overleden op 16 maart 1966 te Schoten (Antwerpen, België), 92 jaar oud. Zij was dienstbode in 1892. Geloof: rooms-katholiek. Ook vermeld als: Hélène Isabelle – Huysman. Zij trouwde op 26 oktober 1892 met een ondertrouw op 20 oktober dat jaar te Bergen op Zoom met Josephus de Wit, geboren in de Moeregrebstraat te Bergen op Zoom op 23 januari 1871, overleden te Merksem (Antwerpen, België) op 2 augustus 1964, 93 jaar oud. Josephus staat niet op de foto uit 1905. Misschien moest hij de tram besturen! Hij was dienstplichtig militair, stoker op de stoomtram (1892), bestuurder op de interlokale tram tussen Antwerpen en Breda (1897), smid (1900), ajusteerder (1903) en bankwerker (1918). – Voor het huwelijk werd toestemming gegeven door de chef van zijn corps en zijn twee voogden: gepensioneerd militair Roelof van Beek en schoenmaker Jacobus Koolen, beiden woonachtig te Bergen op Zoom. – Getuigen bij het huwelijk waren Wilhelmus Jacobus Fukker, 31, timmerman, oom van de bruid, Cornelis Jonas, 52, kleermaker, Jacobus Weijdt, 47, negociant, oom van de bruid en Franciscus Bakx, 51, winkelier, allen woonachtig te Bergen op Zoom. – Zij kwamen op 26 oktober 1918 in uit Delft te Bergen op Zoom, waar ze werden opgenomen in het register van Belgische vluchtelingen. Dat was een paar weken voor wapenstilstand op 11 november 1918. Aan de geboorteplaatsen van de kinderen is af te leiden dat het gezin vanuit Merksem vluchtte, mogelijk naar Delft en later Bergen op Zoom, en na wapenstilstand weer terugkeerde naar Merksem. – Grootste deel van de kinderen bleef rondom Merksem en Brasschaat. Eén eindigde in Delft en één in La Louvière. – Hij werd geboren om drie uur ‘s middags in de Moeregrebstraat wijk B nummer 94. De aangifte werd gedaan door Maria Cornelia Deschamps, 49, vroedvrouw, met als getuigen Gerardus Arnoldus Hubertus Kuijpers, 27 en Johannes Wilhelmus Mulkens, veertig, bedienden, woonachtig te Bergen op Zoom.

Josephus de Wit en Leentje Huismans op latere leeftijd. Misschien werd deze foto wel gemaakt in hun huis in Schoten. En ik zeg foto enkelvoud, want kijkende naar het behang rijst het vermoeden dat dit twee uitsnedes van dezelfde foto zijn, óf dat ze in één keer door dezelfde fotograaf werden genomen. (Afbeelding: Stamboom de Crom).

Tramlijn 64 stopt voor de kerk van Brasschaat rond 1905. Dit is de lijn waarop de Wit machinist was. (Afbeelding: M. Broos)

Duitse soldaten leiden een grote groep krijgsgevangen naar de Scheldekaaien in Antwerpen, september 1914. Josephus en Leentje waren twee van de velen die het te gevaarlijk vond worden en de grens over vluchtten. (Afbeelding: Het Laatste Nieuws)

Adressen de Wit x Huismans:

  • 1892: Bergen op Zoom (bruid en bruidegom).
  • periode tot 17/8-1897: Bergen op Zoom; Arnoldus Asselbergsstraat 122.
  • periode vanaf 17/8-1897: Antwerpen; Bredastraat 112.
  • 1898: Merksem.
  • 1900: Merksem; Achterstraat 67.
  • 1900, 1903, 1909, 1910: Merksem (Antwerpen).
  • 1903: Merksem: Nieuwdreef 9.
  • periode tot 26/10-1918: Delft.
  • periode 26/10-1918 tot 5/12-1918: Bergen op Zoom; Auvergnestraat 2.
  • periode vanaf 5/12-1918: Merksem.
  • 1952, 1953: Schoten; Churchilllaan 252.

Josephus was een onecht kind van Catharina Petronella Frederika Martina de Wit. Zij werd geboren op 16 maart 1846 te Amsterdam en overleed vóór 17 augustus 1897. Zij werd in de periode tot mei 1853 vermeld als woonachtig bij haar ouders in de kazerne te Leeuwarden. Vermeld werden haar vader Mathijs de Wit, geboren in 1819 te Leiden, soldaat, moeder Catharina Schöning, geboren in 1824 te ‘s-Gravenhage, wasvrouw, en haar broer Jan de Wit, geboren in 1848 te Leeuwarden. Over haar beroep of verdere geschiedenis weet ik niets. Geloof: Nederlands Hervormd. Ook vermeld als Frédérique Martine Cathérine Petronelle. 

Josephus werd begin jaren ’50 vier keer opgenomen in het Sint Elisabethgasthuis te Antwerpen. Afschriften daarvan werden opgenomen in zijn Belgisch vreemdelingendossier, omdat hij niet genaturaliseerd was. Hierin werd hun adres van die tijd vermeld: Churchilllaan 252 te Schoten. (Afbeelding: Mormoonse kerk)

Voorblad van hun vreemdelingendossier. (Afbeelding: Mormoonse kerk)

Churchilllaan 252 is het huis met de rode bloemetjes. Ik zou de archictectuur typeren als ‘Belgisch robuust’, haha. (Afbeelding: Google Streetview)

Ik ga in dit artikel niet in op alle kleinkinderen, maar focus ligt op de mensen op de foto. Vooraan op de foto zitten drie kinderen. Het meisje in het midden is Joke Tange. Daar kom ik later bij. Links en rechts zijn zoontjes van Leentje Huismans. Nu is het bekend wanneer de foto gemaakt is. Het ventje links zit hoger, maar doet ouder aan dan het ventje rechts. 100% zeker is het niet, maar ik ben begonnen met het op een rij zetten van de kinderen van het echtpaar de Wit-Huismans van vóór 1905. Dat zijn Rudolf de Wit (*Bergen op Zoom, 1893), Johanna de Wit (*Bergen op Zoom, 1895), Catharina de Wit (*Bergen op Zoom, 1897), Johannes de Wit (*Merksem, 1898), Bernard de Wit (*Merksem, 1900) en Johannes Franciscus de Wit (*Merksem, 1903). Mijn inschatting is dus dat de jongste twee erbij waren, en de rest bij vader in Antwerpen. Bernard de Wit werd geboren op 30 mei 1900 in de Achterstraat te Merksem. Hij werd geboren om negen uur ‘s avonds. De aangifte werd gedaan door zijn vader met als getuigen Marinus Van Aelst, fabriekwerker, 22 en Felix Van Gool, politieagent, 35, beiden woonachtig te Merksem. Ik heb verder niets over Bernard kunnen vinden. Wel is er een belangrijke wetenschapper met die naam uit Bergen op Zoom. Zou daar een verband zitten? Josephus Franciscus de Wit werd geboren op 14 juni 1903 aan de Nieuwdreef te Merksem. Hij werd geboren om tien uur ‘s avonds, zijn ouders woonden op dat moment op Nieuwdreef 9 te Merksem. De aangifte werd gedaan door zijn vader met als getuigen Franciscus Doms, ajusteerder, 31 en Constantinus Doms, smid, 29, beiden woonachtig te Merksem. – Hij verkreeg de Belgische nationaliteit voor de rechtbank van Antwerpen in 1952. De Wit trouwde met Rosalie Verwilt (1905-1994). Hij overleed op 19 december 1993 te Brasschaat. Leuk detail: hun dochter Elisa Josepha de Wit (1928-1971) trouwde met een Amerikaan van Italiaanse afkomst uit Brooklyn: Gregorio Garmine Salomone (1925-1981). Met hem ging ze wonen in Hampton, Virginia. De vraag is: zou dit een bevrijdingsliefde zijn? Nu werd Merksem niet bevrijd door de Amerikanen, maar ik vermoed dat vanwege de Slag om Merksem de bevolking geevacueerd was. 

De twee geboorteakten van de kinderen uit Merksem. In de kantlijn rechts staat dat J.F. de Wit op latere leeftijd genaturaliseerd werd tot belg. (Afbeelding: Mormoonse kerk)

Van links naar rechts: Josephus Franciscus de Wit, Rosalie de Wit-Verwilt, Elisa Josepha Salomone-de Wit en Gregorio Garmine Salomone. (Afbeeldingen: Stamboom de Crom)


Het tweede kind van Huismans en Weijdt was Antonius (Antoon) Huismans. Hij werd geboren op 30 januari 1875 in de Molstraat te Bergen op Zoom, en overleed op 25 juli 1962 te Noordwijkerhout (Zuid-Holland), 87 jaar oud. Hij was dienstplichtig militair (1894), timmerman (1895), smid (1899, periode 1900-1904), metaalslijper (1904), bankwerker (1921), vernikkelaar (rond 1926) en winkelier in sigaren (periode rond of vanaf 1926). – Hij werd met nummer 22 ingeloot voor militaire dienst en ingelijfd bij het bekende 3de regiment infanterie. Op 1 augustus 1903 ging hij over naar de Landweer, werd gepasporteerd op 31/7-1910 en achteraan werd stamboeknummer 45 vermeld, met de tekst “‘als dit no na vertrek naar Dordrecht niet veranderd is?’, wat veel zegt over zijn verhuizing. – Getuigen bij hun huwelijk in 1899 waren Johannes Petrus van de Watering, 48, houthandelaar, oom van de bruidegom, Leonardus Wilhelmus Meerman, 36, smid, zwager van de bruid, woonachtig te Schiedam, Marinus Keij, 24, smid en Franciscus Wuijts, 41, kleermaker. Op Meerman na woonde alle getuigen te Bergen op Zoom. – Hij overleed om twee uur ‘s middags, de aangifte werd gedaan door Johannes Nicolaas van Duin, 29, portier, woonachtig te Noordwijkerhout. De overledene zelf woonde te Rotterdam.
Hij trouwde op 20 november 1899 met Elisabeth Goossens, geboren op 31 augustus 1878 in de gemeente Halsteren, overleden op 5 september 1925 in de Lange Breestraat te Dordrecht, 47 jaar oud. Zij was dienstbode (1899). – Ze overleed om vijf uur ‘s nachts, de aangifte werd gedaan door Joannes Adrianus van Dooremalen, 32, en door Matthijs Kleijn, 48, aansprekers, beiden woonachtig te Dordrecht. Beide echtelieden waren rooms-katholiek.
 
Adressen Huismans-Goossens:
  • periode 24/11-1899-1900: Bergen op Zoom, Coehoornstraat M47.
  • periode 1900-1904: Bergen op Zoom, Coehoornstraat M47, Lindebaan I146, Moeregrebstraat B78.
  • 1/2-1904: Bergen op Zoom.
  • periode vanaf 16/4-1904: Dordrecht.
  • 1921: Dordrecht.
  • periode vanaf 26/6-1926 tot 21/9-1929: Dordrecht; Lange Breestraat 14, Lange Breestraat 16.
  • vanaf 21/9-1929: Schiedam; Broersveld 6.

De omschrijving van Antoons uiterlijk in de militieregisters. Zijn dienst zorgde ervoor dat veel van zijn jongere broers niet in dienst hoefden. (Afbeelding: WBA)

De Lange Breestraat te Dordrecht, waar Antoon en Elisabeth woonden. Hier op de foto in 1920. Elisabeth overleed er in 1925. (Afbeelding: Regionaal Archief Dordrecht).

Elisabeth was een dochter van Wilhelmus (Willem) Goossens, geboren op 19 maart 1838 te Bergen op Zoom, aldaar overleden op 12 augustus 1880 op 42-jarige leeftijd, en Anna Maria Balk, geboren op 26 februari 1840 in de Konijnenstraat te Amsterdam en overleden te Bergen op Zoom op 8 januari 1927, 86 jaar oud. Zij waren met elkaar getrouwd op 8 september 1866 te Baambrugge (Utrecht), en waren beiden katholiek. Willem was metselaar (periode 1869-1880). Anna Maria was particulier (periode 1869-1878) en werkvrouw (1899). Zij woonde in 1899 te Bergen op Zoom. – Zij werd geboren op Konijnenstraat 10 te Amsterdam.

Adressen Goossens-Balk:

  • 1867: Bergen op Zoom; Bruinevisstraat C20.
  • 1869, 1871, 1874, 1875, 1878: Halsteren; wijk B nummer 94.
  • 1880: Bergen op Zoom; wijk B nummer 116.

Het derde kind van Jan en Adriana staat niet op de foto want hij overleed in de wieg. Bernardus Huismans, geboren op 6 juni 1876 in de Molstraat te Bergen op Zoom, en in datzelfde huis overleden op 20 september 1876, drie maanden oud. Verdrietig.


Het vierde kind kreeg dezelfde naam als zijn overleden broer. Dat was niet ongebruikelijk. Bernardus (Berend) Huismans werd geboren op 7 oktober 1877 in de Molstraat te Bergen op Zoom. Hij overleed te Dordrecht op 2 april 1955, 77 jaar oud. Hij was metaalslijper (1904, 1913, 1914, in of net na 1917), ijzergieter (1913) en vernikkelaar (1917). – Hij overleed om half drie ‘s nachts, de aangifte werd gedaan door Wilhelmus Adrianus van Dooremalen, 56, aanspreker, woonachtig te Dordrecht. Geloof: rooms-katholiek. Ook vermeld als: ome Berend.

Berend trouwde op 3 november 1902 te Bergen op Zoom met Cornelia (Keetje) Sio, geboren in de Lindebaan te Bergen op Zoom op 9 november 1879, overleden te Dordrecht op 4 augustus 1969, 89 jaar oud. Zij werd geboren om zes uur ‘s morgens op Lindebaan I77c. De aangifte werd gedaan door haar vader met als getuigen Lambertus Sio, 45 en Stephanus Sio, 34, schoenmaker. Geloof: rooms-katholiek. Hoewel dit echtpaar erg Bergs was, eindigden ook zij in Dordrecht.

Adressen Huismans-Sio:

  • 1904: Bergen op Zoom.
  • periode tot 27/6-1913: Bergen op Zoom.
  • periode 27/6-1913 tot 27/7-1914: Breda; Van Bergenstraat 10a.
  • vanaf 27/7-1914: gemeente Princenhage.
  • periode vóór 12/7-1917: Princenhage.
  • periode vanaf 12/7-1917 tot 22/11-1918: Dordrecht; Alexanderstraat 34.
  • periode vanaf 22/11-1918: Dordrecht; A.C.W. Staringstraat 10.

Keetje kwam uit de (vind ik) interessante familie Sio en was een dochter van Antonius Sio, geboren te Bergen op Zoom op 31 maart 1849 en overleden op 46-jarige aldaar aan het Geertruidaplein op 25 november 1895, en Maria Catharina Bakx, geboren te Bergen op Zoom op 29 juli 1852, en aldaar op 45-jarige leeftijd overleden aan het Geertruidaplein op 21 april 1898. Zij waren op 30 juni 1870 te Bergen op Zoom getrouwd, respectievelijk 21 en zeventien jaar oud. Antonius was arbeider (1872, 1874, 1876, 1879, 1882, 1888, 1889, 1892, 1894, 1895). – Hij overleed om half vijf ‘s nachts, de aangifte werd gedaan door Lambertus Sio, 61, schoenmaker, broer en door Johannes Eijsermans, 63, arbeider, zwager, beiden woonachtig te Bergen op Zoom. – Hij was een zoon van metselaarsknecht Johannes Sio en Cornelia Visser. Geloof: rooms-katholiek. Zijn grootmoeder Catharina Josepha Sio (*Maastricht, 1780, +Bergen op Zoom, 1855) was stammoeder van deze bijzondere familie waar onder meer een oudoom van mij uit stamde. Haar ouders waren mineur Joannis Seau (c1740-1807) uit Namen en Maria Barbe Paquet (c1748-1796) uit Wépion bij Namen. Ik zie een opvallende overeenkomst met een andere Bergse familie van Waalse origine: Crusio. Oorspronkelijk was dat waarschijnlijk de familie Cruseau; in BoZ verbasterd naar Crusio. Hetzelfde zien we hier met Seau naar Sio. Dit soldatenechtpaar kreeg meerdere kinderen, waarvan ook een andere in Bergen op Zoom bleef: Joanna Maria Scio (1778-1861), die trouwde met de stamvader van de verdwenen Bergse familie Stubenrouch. Catharina was stammoeder, en da’s op zich ook bijzonder. Zij had in haar leven vier relaties, waarvan er één, met Samuël Gee, er bevestigd een huwelijk was. Ze kreeg twee kinderen bij een heer Joannes Schasselé (de kinderen heetten Dessessain), en in 1810, 1813 en 1815 drie kinderen bij een onbekende vader. Zo werd ze stammoeder.

Adressen Sio-Bakx:

  • periode 1870-1880: Bergen op Zoom; Dorp wijk D nummer 181. Ik heb geen idee welk Dorp er hier bedoeld werd. Wijk D sloeg in eerdere decennia op de Kaai e.o. Mogelijk bedoelde men Nieuw-Borgvliet in de eerste jaren van haar ontstaan of de oude kern van Oud-Borgvliet.
  • 1872: Bergen op Zoom; aan het Dorp wijk D nummer 181.
  • 1874: Bergen op Zoom; aan het Dorp wijk D nummer 184.
  • 1876: Bergen op Zoom; Lindebaan wijk I nummer 77c.
  • 1879: Bergen op Zoom; Lindebaan wijk I nummer 77c.
  • periode 1880-1898: Bergen op Zoom; Fluwelenbroekstraat I77c, Straat zonder Eind I170 (is Johannesstraat naast de Ponderoos), onleesbaar, Geertruidaplein M208.
  • 1882: Bergen op Zoom; Lindebaan wijk I nummer 77c.
  • 1888: Bergen op Zoom; Fluwelenbroekstraat wijk I nummer 77. Het lijkt erop dat dit hetzelfde huis als in de Lindebaan was of er in ieder geval vlakbij.
  • 1889: Bergen op Zoom; Fluwelenbroekstraat wijk I nummer 81.
  • 1892: Bergen op Zoom; Fluwelenbroekstraat wijk I nummer 81.
  • 1894: Bergen op Zoom; Geertruidaplein wijk M nummer 208.

Nou is de foto Huismans vrij uitzonderlijk, van de familie Sio bestaat er een die zo mogelijk nog specialer is. Het was grofweg vóór de eerste wereldoorlog oprecht niet gebruikelijk dat ‘lagere standen’ op de foto gingen, laat staan dat er informele gezinsfoto’s gemaakt werden. Deze foto is waarschijnlijk gemaakt in 1896. We zien moeder Maria Catharina Bakx, weduwe, temidden van al haar kinderen. Keetje Huismans-Sio staat uiterst rechts. De oudsten hadden al door dat je in die tijd niet moest lachen op de foto, de jongere kids nog niet. Wat het geheel extra tragisch maakt is dat hun moeder twee jaar later ook zou komen te overlijden. (Afbeelding: stamboom Jungbeker-van den Broek).  

Het Geertruidaplein in 1904, acht jaar nadat het gezin er woonde en bovenstaande gezinsfoto werd genomen. Opmerkelijk: het plein heeft bestaan tot er een aantal jaar geleden een stock américain op werd gebouwd. (Afbeelding: WBA)


Komen we bij het vijfde kind, de overgrootvader van Gertjan. Josephus (Sjef) Huismans werd geboren op 28 oktober 1879 in het ouderlijk huis aan de Molstraat te Bergen op Zoom, en overleed op 4 december 1950 aldaar, 71 jaar oud. Hij was met zijn overleden oudere broertje en zijn jongere broer Laurinus de enige die in Bergen op Zoom zou blijven. Sjef was arbeider (1904, in de periode 1915-1920), metaalslijper (in de periode 1915-1920) en machinevormer (1921). – Getuigen bij het huwelijk in 1904 waren Bernardus Huismans, 26, metaalslijper, broer van de bruidegom, Cornelis Tange, 21, timmerman, zwager, Gerardus Withagen, 71, pottenbakker, oom van de bruid en Johannes Withagen, vijftig, pottenbakker, oom van de bruid, allen woonachtig te Bergen op Zoom. – Hij werd met lotnummer 15 op 16 maart 1899 ingeloot voor dienst en ingedeeld bij het Bergse 3de regiment infanterie. – Hij overleed om zes uur ‘s avonds, de aangifte werd gedaan door Guillaume Pierre Fukken, 68, lijkdienaar, woonachtig te Bergen op Zoom. Geloof: rooms-katholiek. Ook vermeld als: ome Sjef. Hij trouwde op 26 mei 1904 te Bergen op Zoom, respectievelijk 24 en negentien jaar oud, met Catharina (Kaat) Parijs. Kaat werd geboren op 28 juni 1884 te Bergen op Zoom, en overleed aldaar op 19 juli 1966, 82 jaar oud. Zij overleed om half vijf ‘s middags, de aangifte werd gedaan door Cornelis Johannes Adrianus Bakx, begrafenisondernemer, 42, woonachtig te Bergen op Zoom.

Adressen Huismans-Parijs:

  • vóór 1904: ouderlijk huis.
  • vóór 29/7-1915: Dordrecht.
  • periode 29/7-1915-1920: Bergen op Zoom; Lindebaan 25 (inwonend bij schoonouders, J. Parijs-Withagen), Koepelstraat M66 hernummerd 58.
  • 1921: Bergen op Zoom.

Naast Kaat op de foto, nauwelijks zichtbaar, ligt een baby. Het is haar oudste zoon, Gertjans opa Johannes Gerardus (Jan) Huismans, geboren op 16 februari 1905 in de Lindebaan of Koepelstraat te Bergen op Zoom. Hij was op dat moment dus net twee maanden oud. Jan was later zandvormer en zou overlijden op 5 juni 1983 te Bergen op Zoom, 78 jaar oud. Hij trouwde op 24 september 1931 te Bergen op Zoom met Cornelia Antonia Dietvorst, geboren op 25 maart 1909 te Bergen op Zoom, aldaar overleden op 18 mei 2003, 94 jaar oud. Zij was weer een dochter van Franciscus Dietvorst en Catharina Pirée. Jan Huismans was het oudste kleinkind die de achternaam Huismans droeg en daarmee een beetje de ‘stamhouder’.

Gaan we terug naar Kaat zelf. Zij was een dochter van Johannes Jacobus Parijs, geboren op 14 februari 1860 te ‘s-Hertogenbosch, overleden te Bergen op Zoom op 30 september 1925, 65 jaar oud. Hij trouwde op 21 november 1881 te Bergen op Zoom met Geertrui Withagen, geboren te Bergen op Zoom op 18 februari 1857, aldaar overleden op 22 januari 1922, 64 jaar oud. Zij was een achter-achterkleindochter van Jan Withagen (1697-1768), de man die de familie Withagen van Vlaanderen naar Berrege bracht, en die in mijn eigen kwartierstaat terug te vinden is onder nummer 688. We maken een klein uitstapje om de familie Parijs wat nader onder de loep te nemen. Joh’ Jac’ Parijs werd in Den Bosch geboren maar had een Bergse moeder. Hij was zoon van Johannes Parijs (1834-1860) en Cornelia Klaassens (1835-1873). Johannes was een buitenechtelijke zoon van Maria Catharina Parijs (* ‘s-Hertogenbosch, 23/6-1808, ✞ aldaar, 3/10-1873). Zij was eerder getrouwd geweest met stoffenverver Abraham Johannes Peterson (*Amsterdam, 21/4-1799, ✞ ‘s-Hertogenbosch, 4/8-1853), maar dat huwelijk was in 1846, en hij erkende Johannes Parijs niet als zijn zoon. En.. dat was niet haar enige buitenechtelijke kind. Sterker nog, ongehuwde kinderen waren een soort van gebruik in de familie. Begin 19de eeuw werden in Den Bosch vele kinderen uit de familie Rabechon geboren zonder bekende vader. 

Maria Catharina Parijs was een dochter van Cornelis Parijs, geboren te Brielle (Zuid-Holland) op 5 april 1771, aldaar ook gedoopt, en overleden in het pesthuis te Brielle op 28 december 1822, 51 jaar oud. Cornelis was militair (1813) en smidsknecht (1821). – Hij hertrouwde met Dirkje Beijer, met wie hij twee kinderen kreeg te Zwartewaal bij Brielle. Zij kregen de dubbele achternamen Beijer Parijs en Beijer Prijs. – Hij overleed in huis wijk 6 nummer 90 te Brielle. – Hij zou volgens sommige bronnen zijn gesneuveld in Dresden in oktober 1813, wat zou betekenen dat hij diende onder Napoleon. Dit is echter niet te verenigen met de geboorte van dochter Maria Emilia Parijs in 1815. – Hij overleed om drie uur ‘s morgens in het Pesthuis te Brielle, wijk C nummer 90. Vermeld werd dat hij weduwnaar was van Maria Rabichon en zoon van Dirk Prijs en Pieternella Rombout. De aangifte werd gedaan door Dirk de Graaff, 22, schoenmaker en door Jan Wuijster, 38, winkelier, beiden woonachtig te Brielle. Geloof: Nederlands Hervormd. Hij trouwde een eerste maal met arbeidster Maria (Marie) Rabechon op 22 november 1801 te ‘s-Hertogenbosch. Zij was geboren op 27 april 1777 te ‘s-Hertogenbosch, en overleed aldaar op 23 april 1820, 42 jaar oud. We kunnen concluderen dat Cornelis waarschijnlijk als militair naar Den Bosch kwam, daar trouwde met Rabechon, na haar overlijden terugkeerde naar Brielle en daar hertrouwde. Eerst over de naam Parijs: Cornelis was een zoon van Dirk Prijs en Pieternella Johannesd van Egge. Het lijkt erop dat Parijs niet meer is dan een verbastering van Prijs. Aan de andere kant doet de naam Rabechon ook wel wat exotisch aan. In combinatie met een soldatenachtergrond die deze familie lijkt te hebben kan dat duiden op een afkomst van elders in Europa. Marie was een dochter van Joannes Jacobus Robichon (ook vermeld als Johannes Jacobus – Rabechon, Robbenson) en Anna Catharina d’Anvers (ook vermeld als Catharina, Maria – Danvers). Robichon doet frans aan, maar ik kan verder niets over haar vader vinden, dus ook niets wat dat kan bevestigen. De andere schrijfwijzen duiden erop dat de naam ook engels zou kunnen zijn. Ook over moeder is verder niets bekend, behalve dat zij op 18 januari 1810 overleed te ‘s-Hertogenbosch. Een Sara d’Anvers overleed op 4/1-1832 te ‘s-Hertogenbosch. Zij was 78 jaar oud. De leeftijd in combinatie met aanwezige getuigen in eerdere akten maakt het waarschijnlijk dat Sara een zus van Catharina was. Vermeld werd dat Sara weduwe was van Joost Henrich Kesper, net als Marie Rabichon woonde aan de Weversplaats te ‘s-Hertogenbosch en geboren was te Zutphen (gedoopt op 22/7-1753). Dit kan ik bevestigen a.d.h.v. het RK-doopboek van Zutphen. Dat wijst erop dat de waarschijnlijke ouders Gerardus Franciscus d’Anvers en Catharina Carolina de Meur waren. Maar buiten dat ene Joan Anvers in 1765 een zitplek had in de kerk van de Lutherse gemeente te Zutphen, en dat op 4/12-1755 in Den Bosch een Petrus d’Anvers werd gedoopt, met als getuigen Josephus de Bogij en Catharina d’Anvers, is er niets te vinden.

De overlijdensakte van Marie Rabechon, ‘s-Hertogenbosch, 1820. (Afbeelding: BHIC)


Het zesde kind was Catharina Huismans. Zij was de eerste die geboren werd in het nieuwe ouderlijk huis aan de Wassenaarstraat te Bergen op Zoom op 14 april 1882. Catharina overleed op 21 januari 1951 te Noordwijk (Zuid-Holland), 68 jaar oud. In het bevolkingsregister (inschrijving met C.H. Tange) werd vermeld dat zij op 12/4-1917 hertrouwde en dat zij ‘ongevallenrente’ ontving. – Getuigen bij het huwelijk in 1917 waren Josephus Huismans, 37, vernikkelaar, broer van de bruid en Laurinus Huismans, 31, metaalslijper, broer van de bruid, beiden woonachtig te Bergen op Zoom. Geloof: rooms-katholiek. Catharina overleed te Noordwijk, haar broer Antoon te Noordwijkerhout. In het register van overlijdensextracten van Rotterdam vond ik vrij veel mensen die overleden in die buurt maar woonden in Rotterdam. Een reden heb ik niet gevonden.

Adressen Huismans-Tange-Schoof:

  • periode 1904-1917: Bergen op Zoom; Mosselstraat E116, Wassenaarstraat L204, Rozemarijnstraat H49/hernummerd 1a, Wouwsestraat H32/hernummerd nummer 11a.
  • 1917: Rotterdam (bruidegom), Bergen op Zoom (bruid).
  • periode voor 2/3-1921: Bergen op Zoom.
  • periode vanaf 2/3-1921: Rotterdam; Heer Daniëlstraat 7.
  • 1927: Rotterdam.

Catharina trouwde op 1 februari 1904 te Bergen op Zoom met Cornelis Hendricus (Kees) Tange. Kees werd geboren op 8 september 1883 aan de Scholiersberg te Bergen op Zoom en overleed op 15 november 1912 in het Algemeen Burger Gasthuis (ABG) te Bergen op Zoom, 29 jaar oud. Hij was timmerman (periode 1900-1912, 1904). – Getuigen bij het huwelijk in 1904 waren Johannes Gerardus Tange, dertig, timmerman, broer van de bruidegom, Cornelis Tange, 62, koopman, oom van de bruidegom, Bernardus Huismans, 26, metaalslijper, broer van de bruid en Antonius Huismans, 29, metaalslijper, broer van de bruid, allen woonachtig te Bergen op Zoom. – Hij overleed om tien uur ‘s morgens, de aangifte werd gedaan door Bernardus Huismans, 35, metaalslijper, zwager en Josephus Huismans, 33, arbeider, zwager, beiden woonachtig te Bergen op Zoom. Bij de beide getuigen werd de naam eerst geschreven met een ij, maar uitgegumd. Twee maanden na zijn overlijden overleed zijn zoon Johannes Gerardus, vijf maanden oud. – Hij werd geboren om twee uur ‘s nachts op Scholiersberg wijk E nummer 36. De aangifte werd gedaan door zijn vader met als getuigen Gerardus Kools, 52, kleermaker en Johannes Martinus Musters, veertig, herbergier, beiden woonachtig te Bergen op Zoom. Geloof: rooms-katholiek.

Kees was een zoon van Antonius Tange, geboren op 16 december 1845 te Bergen op Zoom en aldaar overleden op 28 mei 1927, 81 jaar oud. Antonius was timmerman (periode 1880-1900, 1883, 1904, 1912). – Zijn grootvader vaderszijde kwam uit Sluis. De familie Tange kwam oorspronkelijk uit Zuienkerke in West-Vlaanderen. – Hij werd om elf uur ‘s avonds geboren, de getuigen bij de aangifte waren Philippus Bechtholt, 48, schoenmaker en Anthonij Wolmershouzen, 52, arbeider, beiden woonachtig te Bergen op Zoom. Getuigen bij het huwelijk in 1872 waren Machiel Tange, 33, negociant, broer van de bruidegom, Gerardus Withagen, 39, pottenbakker, zwager van de bruidegom, Pieter Kersten, 67, bezembinder, oom van bruid en Jacobus Johannes Huijgens, 38, hovenier, allen woonachtig te Bergen op Zoom. Hij overleed om acht uur ‘s avonds, de aangifte werd gedaan door Johannes Gerardus Tange, 53, timmerman, zoon van de overledene en Antonius Tange, 22, metaalbewerker, kleinzoon van de overledene, beiden woonachtig te Bergen op Zoom.

Antonius Tange trouwde op 6 mei 1872 te Bergen op Zoom met Lena Jacoba Kersten, geboren 7 augustus 1850 te Middelburg (Walcheren, Zeeland), en overleed op 7 mei 1918 in de Sint Antoniusstraat te Bergen op Zoom, 67 jaar oud. Zij was naaister. – Zij werd geboren om negen uur ‘s avonds, getuigen daarbij waren Petrus Otte, 56, loods en Marinus Adriaansen, 43, schipper, beiden woonachtig te Middelburg. Zij overleed om half twaalf ‘s avonds, de aangifte werd gedaan door Johannes Gerardus Tange, 46, zoon van de overledene en Wilhelmus Johannes Huffmeijer, 53, beiden timmerlieden en woonachtig te Bergen op Zoom.

Adressen Tange-Kersten:

  • 1883: Bergen op Zoom; Scholiersberg wijk E nummer 36.
  • 1904: Bergen op Zoom.
  • periode 1880-1900: Bergen op Zoom; Scholiersberg wijk E nummer 67, 54, 53 en Sint Antoniusstraat E92a.
  • periode 1900-1920: Bergen op Zoom: Sint Antoniusstraat E92a/hernummerd naar 14.
  • 1912: Bergen op Zoom.

Terug naar hun zoon Kees. We zien dat Catharina Huismans ‘ongevallenrente’ ontving en dat Kees op jonge leeftijd in het ABG overleed. Wat is daar gebeurd? Een zoektocht in de krantendatabank van de Koninklijke Bibliotheek helpt. Een eerste artikel wat ik vond was uit de Volksstem van 4 december 1912.  Daarin wordt Tange specifiek genoemd. Het artikel voorspelt niet veel goeds.

Afbeelding: WBA.

Bovenstaande dia is waarschijnlijk rond 1970 vanaf de Peperbus gemaakt door de bekende Bergse architect Jan Weyts. We zien de Sint Josephkerk of Joorenkerk, niet lang voordat ze in 1972 na zestig jaar bestaan te hebben weer werd afgebroken. Op de plaats ligt nu het Pastoor Joorenplein, maar de kleine spits links staat tegenwoordig langs de Markiezaatsweg en ook het Jezusbeeld staat er nog. We zien ook de V&D op de voorgrond en aan de horizon rechts Roosendaal, in het midden Wouw en links Heerle, waar één van de timmermannen die ook bij het ongeluk betrokken was vandaan kwam. De grote torenspits was niet origineel, die is na de oorlog heropgericht nadat de oorspronkelijke spits stukgegaan was bij een V2-inslag. Het priesterkoor waarover gesproken wordt is het middelste deel van het ronde achterste van een kerk, waar het altaar in staat zeg maar.

Bovenstaande artikelen komen uit ‘de Nieuwe Courant’ van 15 november 1912 (links) en de Nederlands-Indische ‘Sumatra Post’ van 19 december 1912 (rechts). Over timmerman De Kok werd geschreven dat hij uit Heerde of Heerlen kwam, maar ik hou het op Heerle. Ik heb even opgezocht wat een schenkel is. Op een website vond ik het: met een schenkel werd een ronde boog, zoals dus bovenin het priesterkoor, ondersteund, volgens mij tijdelijk. In ‘de Grondwet: Roosendaals Nieuws- en Advertentieblad’ van 16 november 1912, vond ik de meest gedetailleerde beschrijving van het ongeluk. Deze krant werd immers wat dichter bij huis uitgegeven. Het gaat hier om het wegnemen van de laatste spant die de schenkels ondersteunde. Misschien dat schenkels dus niet tijdelijk waren. In onderstaand artikel wordt niet gesproken over de ‘geringe droging’ in de lucht, zoals wel in dat van de Sumatra Post. Dat kan liggen aan het feit dat die reportage van een later datum was en er dus meer onderzoeksresultaten bekend waren. Ik vond echter niet terug dat het veel regende rond de 15de november. Hoe dan ook een tragisch ongeluk, meer nog omdat het Tanges laatste werkdag aan de Joorenkerk was voordat hij een winter werk had op Vrederust

Deze vrij zeldzame foto laat zien waar het ongeluk plaatsvond. We zien de achterkant van de Joorenkerk in aanbouw, met rechts de Peperbus, genomen vanaf ongeveer waar nu cafétaria ‘t Luifeltje zit. (Afbeelding: WBA)

 

Op deze foto zien we pastoor Jooren, naar wie de kerk in de volksmond vernoemd werd, rond 1910 in de noodkerk Sint Joseph (of Smitskerkje). Pastoor Jooren was in 1912 rap ter plaatse bij het ongeluk. (Afbeelding: WBA)

Het leed werd nog groter voor Catharina. Twee maanden na het verongelukken van haar man verloor ze ook haar jongste zoontje, slechts vijf maanden oud. (Afbeelding: WBA)

We keren terug naar Catharina. Zij bleef verweduwd met vijf jonge kinderen achter in de Rozemarijnstraat, en dit is niet het tijdsvak waarin vrouwen alleen het gezin onderhielden. Ik vermoed dat vader Jan Huismans tegen die tijd reeds inwoonde bij één van zijn zoons of opgenomen was in de Ketrien, en dat Catharina met haar kinderen ging inwonen bij een van haar broers te Rotterdam. Op 12 april 1917 te Rotterdam trouwt ze, dan 34 jaar oud met de 29-jarige Dirk Bernardinus Schoof. Dirk werd geboren op 14 januari 1888 te Rotterdam. Een overlijden kon ik van hem niet vinden. Dirk was een horecaman, hij was buffetchef (1917) en buffetbediende (periode vanaf 1921). Geloof: rooms-katholiek. Hij was een zoon van Gerardus Schoof (* Delfshaven, Zuid-Holland, 17/6-1848, ✞ Rotterdam, 29/6-1921) die op 28 mei 1873 te Rotterdam trouwde met Hanna Rijneker (* Rotterdam, 13/9-1847, ✞ aldaar, 3/2-1932). Ook vermeld als: Rijncker. Geloof van beiden: rooms-katholiek. Gerardus was aannemer (periode na 1880) en timmerman (1917). 

Onderaan de foto, tussen de zoontjes van Leentje, zit Johanna (Joke) Tange, de oudste dochter van Kees en Catharina. Zij was geboren op 16 juli 1904 te Bergen op Zoom, waarschijnlijk in de Mosselstraat. Joke ging als kind mee naar Rotterdam en zou daar op 23 februari 1927 trouwen met Constant Antonius Verweij. Constant was geboren in 1903 in de Vijverhofstraat te Rotterdam. Hij was smid-stoker (1927). – Getuigen bij het huwelijk in 1927 waren Wilhelmus Gijsbertus Anthonius Verweij, 31, rijwielmonteur, broer van de bruidegom en Simon Stierman, 23, klerk bij de politie, beiden woonachtig te Rotterdam. – Hij werd geboren om tien uur ‘s morgens in een huis aan de Vijverhofstraat te Rotterdam. De aangifte werd gedaan door Maria Louisa Wachter, huisvrouw van Jacob Bikkers, 45, vroedvrouw, woonachtig te Rotterdam, met als getuigen Anthonie Dirk van Luijn, veertig, gemeentebode en Leendert Arnold, 36, gemeentebode, beiden woonachtig te Rotterdam. Geloof: rooms-katholiek.

Adressen Verweij-Tange:

  • periode tot huwelijk 23/2-1927: ouderlijk huis Rotterdam, Heer Daniëlstraat 7 (Joke)
  • 1927: Poortugaal (Zuid-Holland, bruidegom), Rotterdam (bruid).
  • vanaf 23/2-1927: Poortugaal; Kruisdijk.

Constant was een zoon van Gijsbertus Petrus Verweij (*Arnhem, Gelderland, 3/8-1962, ✞ Rotterdam, Zuid-Holland, 1/4-1944), die op 21 mei 1890 te Arnhem getrouwd was met Anna Adriana Kamerling (*Maastricht, Zuid-Limburg, 22/5-1865, ✞ Rotterdam, Zuid-Holland, 22/3-1942). G.P. Verweij was kellner (1903), koffiehuisbediende (1927) en bediende. – Het echtpaar Verweij-Kamerling kwam uit een bijzondere familie van over heel Nederland. Verweij zelf was zoon van Jakobus Verweij uit Sluipwijk bij Gouda, overleed te Amersfoort en was ziekenvader in de garnizoensinfermerie. Zijn moeder Theodora Jacobs kwam uit Grave. De vader van Anna Adriana, de Bossenaar Wilhelmus Joannes Kamerling, was stafmuzikant en soldaat bij het 2de regiment infanterie en getrouwd met Anthonetta Gerardina Cornelia Bognetteau uit Middelburg. Laatste overleed in Maastricht. Ik vraag mij af of Joke en Constant elkaar kenden doordat hun (stief)vaders beiden in de Rotterdamse restaurantwereld werkten.

 Adressen Verweij-Kamerling:

  • 1903: Rotterdam; Vijverhofstraat.
  • 1927: Rotterdam.

 


Het zevende kind uit het gezin was Laurinus Huismans. Hij kijkt heel stoer in de lens. Laurinus werd geboren op 17 juni 1885 in de Wassenaarstraat te Bergen op Zoom, en zou overlijden op 10 januari 1918 te Bergen op Zoom, waarschijnlijk in de Rozemarijnstraat, slechts 32 jaar oud. Hij was arbeider (1907, periode 1907-1918), slijper (1913) en fabrieksarbeider (1918). – Hij werd geboren om één uur ‘s nachts in de Wassenaarstraat op L64. De aangifte werd gedaan door zijn vader met als getuigen Franciscus Bakx, 43, arbeider en Jacobus Hoedelmans, 35, arbeider, beiden woonachtig te Bergen op Zoom. – Hij overleed om twee uur ‘s nachts, de aangifte werd gedaan door Petrus van Huffel, 56, kuiper, schoonvader en Adrianus Petrus Huijgens, 39, luchtschommelhouder, beiden woonachtig te Bergen op Zoom. – Getuigen bij het huwelijk in 1907 waren Bernardus Huismans, 28, arbeider, broer van de bruidegom, Josephus Huismans, 26, arbeider, broer van de bruidegom, Cornelis Tange, 23, timmerman, zwager van de bruidegom en Jacobus Wilhelmus Soeters, 31, arbeider, allen woonachtig te Bergen op Zoom. – Hij was 154,8 cm lang en werd vrijgesteld van militaire dienst wegens broederdienst. Geloof: rooms-katholiek. Ook vermeld als: Huysmans.

Adressen Huismans-van Huffel:

  • periode 1907-1918: Bergen op Zoom; Sint Antoniusstraat wijk E, Vuilbeek G136 (is de Pastoor Lancrietstraat), Rozemarijnstraat L261, Roskamstraat I56, Koepelstraat M385/hernummerd 46, Rozemarijnstraat 38.

Een stukje Bergse kermisgeschiedenis. De aangifte van Laurinus’ overlijden werd mede gedaan door Adrianus Petrus Huijgens, met als prachtige beroep ‘luchtschommelhouder’. Die luchtschommel zien we op de foto rechts. (Afbeelding: WBA)

Laurinus trouwde op 27 juni 1907 te Bergen op Zoom met de 17-jarige Dina Sophia van Huffel, geboren op 5 september 1889 te Bergen op Zoom, waarschijnlijk in de Rozemarijnstraat, en overleden op 26 augustus 1942 te Bergen op Zoom, 52 jaar oud.Dina was koopvrouw (1919). – Zij kreeg op 19/3-1919, na het overlijden van Laurinus, een onechte dochter genaamd Pieternella van Huffel. – Zij hertrouwde op 30/10-1919 met werkman Willem de Koning, 29, uit Bergen op Zoom, zoon van Jan de Koning en Petronella Suijkerbuijk. Zij was een dochter van Petrus van Huffel (*Bergen op Zoom, 8/9-1861, ✞ aldaar, 16/10-1942), die op 24 april 1884 te Bergen op Zoom trouwde met Helena Susetta Franken (*Bergen op Zoom, 27/4-1865, ✞ aldaar, 21/4-1913). Petrus was kuiper (1918, 1919). – Zijn vader was wannenmaker Johannes Baptist van Huffel uit Klinge, zoon van het echtpaar van Huffel-van den Bosch uit respectievelijk Zichem en Fléron bij Luik. Ook wanlapper werd vermeld als beroep binnen de familie van Huffel, maar ik heb echt niet kunnen vinden wat dat was voor beroep, evenmin wannenmaker. Interessant over de familie van moeder Franken: zij stamde niet uit de grote Bergse familie Franken maar uit een Oosterhoutse familie, waar haar vader ook geboren werd. Die familielijn komt wel uit bij Lenaert Franck Verbunt, de Tilburgse stamvader van de Essense familie Franken die ook in veel Bergse kwartierstaten voorkomt.

Adressen van Huffel-Franken:

  • periode vóór 17/4-1886: Bergen op Zoom; Rozemarijnstraat 44.
  • periode vanaf 17/4-1886: Oosterhout.
  • ergens tussen 1886 en 1914: Bergen op Zoom; Rozemarijnstraat 16.
  • vanaf 18/2-1914: Halsteren.
  • 10/7-1915: verhuisd van Halsteren naar Bergen op Zoom.
  • ergens tussen 1915 en 1924: Bergen op Zoom; Rozemarijnstraat 30.
  • 1918: Bergen op Zoom.
  • 1919: Bergen op Zoom.
  • periode vanaf 24/4-1924: Middelburg.
  • periode tot 27/5-1924: Middelburg.
  • periode vanaf 27/5-1924: Bergen op Zoom.

Het achtste kind was dochter Maria Johanna Huismans. Opvallend vind ik dat zij op de foto zeventien moet zijn geweest, maar er wat ouder uitziet. Maar dat kan ook door de lage kwaliteit zijn. Zij was geboren op schrikkeldag 29 februari 1888 in de Wassenaarstraat te Bergen op Zoom, en zou overlijden op 26 mei 1969 te Breda (West-Brabant), 81 jaar oud. Het lijkt erop dat één van haar kinderen te Breda woonde en zij daar na het overlijden van Pieter de Bruin ging inwonen. – Zij overleed om zeven uur ‘s avonds, de aangifte werd gedaan door Arend Zwiep, 37, koster, woonachtig te Breda. Geloof: rooms-katholiek. Zij trouwde op 27 oktober 1913 te Bergen op Zoom met een ondertrouw op 11 oktober met Lambertus Jacobus (Lambert) Oosterwaal. Getuigen bij het huwelijk in 1913 waren Johannes Theodorus Nicolaas Oosterwaal, 27, krattenmaker, broer van de bruidegom, Johannes Marie Oosterwaal, 22, polijster, broer van de bruidegom, Bernardus Huismans, 36, ijzergieter, broer van de bruidegom, en Laurinus Huysmans (met Y), 28, slijper, broer van de bruid, allen woonachtig te Bergen op Zoom. Getuigen bij het huwelijk in 1939 waren Cornelis Huismans, 45, smid-bankwerker, broer van de bruid, woonachtig te Rotterdam en Jacobus Petrus de Bruin, 32, rijkswerkman, zoon van de bruidegom, woonachtig te Bergen op Zoom.

Adressen Oosterwaal-Huismans:

  • periode 1913-1919: Bergen op Zoom; Auvergnestraat wijk M 67/hernummerd 2.
  • vanaf 26/7-1919: Breda.

Lambert werd geboren op 22 augustus 1887 aan de Kaai te Bergen op Zoom, en zou overlijden op 2 juli 1935 te Bergen op Zoom, 47 jaar oud. Hij was zetschipper, arbeider (1913, periode 1913-1919) en metaalslijper (1935). – Hij overleed om half vier ‘s nachts, de aangifte werd gedaan door Johannes Sio, 55, schoenmaker, woonachtig te Bergen op Zoom. – Hij kwam uit een Bergse familie van schippers, beurtschippers en stoombootondernemers. – Hij werd geboren om zes uur ‘s morgens ‘aan de Haven’ wijk D nummer 82. De aangifte werd gedaan door zijn vader met als getuigen Adrianus Stadhouders, herbergier, 52 en Bernardus Peijenborg, 29, smid, beiden woonachtig te Bergen op Zoom. Hij was een zoon van Cornelis Johannes Oosterwaal (*Bergen op Zoom, 30/11-1861, ✞ aldaar, 7/2-1933), die op 18 juni 1885 te Bergen op Zoom trouwde met Helena Henning (* ‘s-Hertogenbosch, Oost-Brabant, 24/11-1859, ✞ aldaar, 7/3-1930). C.J. Oosterwaal was schipper (1887, 1913) en schipper aan boord van de ‘Irma’ (1900). In 1913 woonden zij te Bergen op Zoom.

Maria Johanna hertrouwde op 13 februari 1939 te Bergen op Zoom, met een ondertrouw op 28 januari 1939, met Pieter de Bruin. Pieter werd geboren op 8 augustus 1881 te Steenbergen (West-Brabant), hij overleed op 30 april 1961 te Bergen op Zoom. Hij was weduwnaar van Isabella Cornelia Dietvorst (1882-1934) in 1939. – Hij overleed om kwart over twee ‘s middags, de aangifte werd gedaan door Guillaume Pierre Fukken, 78, lijkdienaar, woonachtig te Bergen op Zoom. Pieter was een zoon van Steenbergenaren Jacobus de Bruin en Petronilla Baartmans. Zijn moeder hertrouwde na het overlijden van zijn vader in 1882 met Petrus de Koning uit Kapellen. Haar vader was een neef van Helena Elisabeth Baartmans, de oma van haar schoondochter Huismans. Volgt u het nog?

Adressen de Bruin-Dietvorst:

  • 1902, 1904, 1906, 1909: Bergen op Zoom.
  • 1911, 1913: Hamborn, Duisburg, Noordrijn-Westfalen, Duitsland.

Het negende kind staat niet op de foto. Het is ook het enige van de kinderen waarvan ik niet kon achterhalen hoe oud ze is geworden. Toch wil ik haar niet vergeten in het rijtje. Anna Maria Huismans werd op 20 juli 1889 geboren in het ouderlijk huis aan de Wassenaarstraat te Bergen op Zoom. Zij werd ook vermeld als Huysmans en overleed na 24 maart 1937, mogelijk te Boom (Antwerpen). Anna Maria was dienstbode en werd in ieder geval als zodanig vermeld in 1916. Waarom zij niet op de foto staat weet ik niet. Zij was bij het maken ervan vijftien jaar oud, en werd tot 4/4-1907 vermeld als inwonend bij haar ouders. Mogelijk werkte zij illegaal als dienstbode elders en kon ze daarom niet komen. Anna Maria leefde een vrij stereotype leven voor een dienstmeid. Ze woonde op een onwaarschijnlijke hoeveelheid adressen en beviel twee keer van een onecht kindje. 

Adressen:

  • tot 4/4-1907: Bergen op Zoom; ouderlijk huis.
  • vanaf 4/4-1907: Antwerpen.
  • waarschijnlijk vanaf april 1907: Antwerpen; Wiegstraat 11.
  • 20/4-1907: Antwerpen; Terliststraat 18.
  • tot 20/12-1913: Antwerpen; Kraamvrouwengasthuis (waarschijnlijk vanwege geboorte zoontje Marcel).
  • vanaf 20/12-1913: Antwerpen; Lentestraat 30.
  • 8/1-1914: Antwerpen; Provinciestraat 33
  • 1915: Antwerpen.
  • 11/1-1916: Bergen op Zoom (bij geboorte dochter te Leiden).
  • 19/1-1916: ambtshalve ingeschreven in ouderlijk huis Bergen op Zoom, komende uit Antwerpen.
  • tot 11/2-1916: Bergen op Zoom; ouderlijk huis.
  • vanaf 11/2-1916: ‘s-Gravenhage.
  • 12/2-1916 tot 7/7-1916: ‘s-Gravenhage; Annastichting aan de Mariastraat 2a.
  • 7/7-1916 tot 22/5-1918: ‘s-Gravenhage; Blankenburgstraat 71, inwonend bij Barnou.
  • 22/5-1918 tot 23/11-1918: ‘s-Gravenhage; Gentschestraat 117, inwonend bij Droeve.
  • 23/11-1918 tot 6/10-1919: Scheveningen; Stevinstraat 173, inwonend bij Hartog.
  • vanaf 6/10-1919: Antwerpen; Jozef de Bomstraat 50.
  • tot 10/11-1919: ‘s-Gravenhage; Hugo de Grootstraat 73 (officieel woonadres).
  • vanaf 10/11-1919: Antwerpen; Nationalestraat 103.
  • vanaf 15/5-1923: Boom; Schommestraat 4. De Schommestraat kon ik niet vinden maar een toponiem ‘de Schomme’ wel.
  • 1937: Boom.

In 1913 verbleef Anna Maria in het kraamvrouwengasthuis te Antwerpen vanwege de geboorte van haar zoontje Marcel Huismans op 9 december 1913 in dezelfde stad. Daar werd aantekening van gemaakt in haar Belgische vreemdelingendossier. Marcel zou overlijden na zijn eerste verjaardag in Bergen op Zoom, op 19 februari 1915. Hij overleed om vijf uur ‘s nachts, de aangifte werd gedaan door Prudentus Hubertus Geirnaerdt, 26, adjunct commies-secretaris en Cornelis Wanrooij, 35, bediende van het gasthuis, beiden woonachtig te Bergen op Zoom. Het kindje woonde in Antwerpen, net als zijn moeder. Waarom Marcel in Bergen overleed, waarschijnlijk bij een oom of tante, is mij niet duidelijk.

Van Marcel werd melding gemaakt door de politie in Anna Maria’s Belgische vreemdelingendossier. (Afbeelding: Mormoonse kerk)

In hetzelfde dossier werd een verzoek gedaan of het klopte dat Anna Maria na verlaten van het kraamvrouwenhuis in Antwerpen verbleef. Het antwoord begon met een correctie op haar achternaam; een terugkerend thema binnen de familie Huismans, zo lijkt. (Afbeelding: Mormoonse kerk).

Het wordt nog verwarrender. Op 8 januari 1916 werd in het Rijksziekenhuis te Leiden (Zuid-Holland) buitenechtelijke dochter Juliëtte Huismans geboren. Ook vermeld als: Juliette – Huysmans. Moeder woonde toen in Bergen op Zoom, maar dat zal slechts op papier geweest zijn. Juliëtte werd geboren om half tien ‘s ochtends. De aangifte werd gedaan door August Adrien de Mazure, waarnemend directeur van het Rijksziekenhuis, 57, woonachtig te Leiden, met als getuigen Gerardus van Bellen, 56, bediende, woonachtig te Leiden en Cornelis Vlaardingerbroek, 48, bediende, woonachtig te Zoeterwoude. In de kantlijn werd vermeld dat moeder op 2 oktober 1916 ten overstaan van de burgelijke stand te Den Haag haar dochter erkende. Ik heb nog nooit gezien dat de moeder het kind nog moest erkennen op een later moment. Niet lang na de geboorte van haar dochtertje verbleef in ieder geval moeder in Huize Sint Annastichting in Den Haag. Dat zal vermoedelijk met kind geweest zijn, want de nonnen verzorgden daar werkende ongehuwde moeders en hun kinderen. Na een tijd in Scheveningen is Anna Maria teruggegaan naar Antwerpen, van waaruit ze in 1923 verhuisd naar Boom bij Mechelen. Juliëtte werd zelf ook dienstbode en zou teruggaan naar haar geboortestreek. In 1937 is ze dienstbode in Loosduinen (Zuid-Holland). Ze trouwt dan met Dirk Looije. Dirk was los werkman en een zoon van Philippus Martinus Marinus Looije en Adriana Frederika van der Sluijs. Het huwelijk was op 24 maart 1937 in Den Haag. Moeder Anna Maria woonde toen in Boom. Dat is de laatste keer dat ik haar terugvond. Dirk was geboren in Monster (Westland, Zuid-Holland) op 21 februari 1916, en zou overlijden in Den Haag op 19 juni 1986, zeventig jaar oud. Juliette zou overlijden op 19 november 2008 in Den Haag, 92 jaar oud. Ik ben heel benieuwd naar meer verhalen over deze tak van de familie!

De Sint Annastichting in Den Haag in 1919. (Afbeelding: Tijdschrift Prins der Geïllustreerde Bladen)

Het echtpaar Looije-Huismans. Deze foto’s zijn toegevoegd aan een Amerikaanse database zonder bronvermelding. Meldt u vooral!


Ik sluit het artikel af met tiende en jongste kind van het gezin, en de reden dat iedereen bij mekaar was voor de foto. Cornelis (Nelis) Huismans werd geboren op 27 oktober 1893 in de Wassenaarstraat te Bergen op Zoom. Hij zou overlijden op 11 juli 1980 te Amsterdam, 86 jaar oud. Hij was kachelsmid (1913), plaatwerker (1918, 1919, 1920), bankwerker (1921) en bankwerker bij de NS. – Het huwelijk in 1921 ging met een afkondiging op 16 en 23 april 1921 te Rotterdam en Halsteren. In de akte werd Nelis abusievelijk vermeld als 37 jaar oud. Getuigen bij het huwelijk waren Antonius Huismans, 46, bankwerker, broer van de bruidegom, woonachtig te Dordrecht en Josephus Huismans, 41, machinevormer, broer van de bruidegom, woonachtig te Bergen op Zoom. Geloof: rooms-katholiek. Ook vermeld als: ome Nelis. Nelis trouwde op 9 mei 1921 te Bergen op Zoom, met een ondertrouw op 16 april 1921 te Rotterdam en 23 april 1921 te Halsteren, met Maria van Geel. Maria werd geboren op 29 juli 1898 te Halsteren (West-Brabant), en zou overlijden op 4 mei 1960 te Rotterdam, 61 jaar oud. Zij was een dochter van Pieter van Geel (*Klundert, West-Brabant, 6/9-1864, ✞ Bergen op Zoom, 3/12-1944), die op 14 april 1894 te Nieuw-Vossemeer (West-Brabant) trouwde met Johanna Catharina de Leeuw (*Nieuw-Vossemeer, West-Brabant, 26/7-1868, ✞ aldaar, 15/7-1902). Pieter was werkman (1921). – Hij hertrouwde op 21/9-1904 te Hoogvliet (Zuid-Holland) met Maria Visser uit Pernis. Dit kan de latere banden met Rotterdam verklaren, ondanks dat beide echtelieden overleden te Bergen op Zoom. Pieter woonde in Halsteren in 1921.

Adressen Huismans-van Geel:

  • 1913: Bergen op Zoom; Auvergnestraat 67.
  • tot 8/2-1918: Haarlem.
  • periode 8/2-1918 tot 15/11-1920: Bergen op Zoom; Auvergnestraat 2. Hij werd ingeschreven in een soort register van dienstboden.
  • vanaf 15/11-1920: Rotterdam.
  • 1921: Rotterdam; ‘laatstelijk Bergen op Zoom’ (bruidegom), Bergen op Zoom, ‘laatstelijk Halsteren’ (bruid).

Nelis zou op 68-jarige leeftijd hertrouwen met de negentien jaar jongere Elisabeth Engeliena Catharina de Jong, op 2 oktober 1962 te Breda. Zij was geboren op 5 januari 1913 in de Schooterboschstraat te Rotterdam, en zou overlijden op 17 november 2004 te Amsterdam, 91 jaar oud. De gezegende leeftijden blijven een rode draad door dit artikel, ondanks de vaak tragische uitzonderingen. Zij was hulp in de huishouding te Apeldoorn. – Zij werd geboren om drie uur ‘s middags, de aangifte werd gedaan door haar vader met als getuigen Johan Hubertus de Graaff, 29, gemeenteklerk en Louwrens Rikkers, veertig, gemeenteklerk, beiden woonachtig te Rotterdam. Zij werd geboren in het huis van haar ouders op Schooterboschstraat 96 te Rotterdam. Haar ouders waren Lieuwe de Jong, expeditieknecht in 1913, en Catharina Hendrika Fukker.


Dat was het hele artikel. Toch mooi hoeveel onderzoek je kan doen aan de hand van één foto!

Bergen op Zoom, 8 maart 2024. 

 

Gebruikte bronnen:

  • Mevr. N. Knipsadeler-van Huffel (Geneanet).
  • Volkstelling Bergen op Zoom 1840.
  • Volkstelling Bergen op Zoom 1830.
  • Stamboom Baartmans.
  • Bevolkingsregister Bergen op Zoom 1860-1880.
  • Huwelijksregister Bergen op Zoom 1847.
  • Huwelijksbijlagen Bergen op Zoom 1846-1847. 
  • Bevolkingsregister Bergen op Zoom 1880-1900. 
  • Overlijdensregister Dordrecht 1907. 
  • Bevolkingsregister Brouwershaven 1843-1848.
  • Burgerlijke standregisters Oud-Vossemeer (via Zeeuws Archief).
  • Overlijdensregister Bergen op Zoom 1855.
  • Geboorteregister Bergen op Zoom 1850.
  • Bevolkingsregister Bergen op Zoom 1900-1920.
  • Geboorteregister Ouwerkerk 1847.
  • Stamboom de Crom.
  • Huwelijksregister Bergen op Zoom 1892. 
  • Bevolkingsregister Belgische vluchtelingen te Bergen op Zoom 1900-1920.
  • Vreemdelingendossiers Antwerpen 1886-1915.
  • Geboorteregister Bergen op Zoom 1871.
  • Inschrijvingsregister voor de nationale militie Bergen op Zoom, lichting 1895, klasse 1875. 
  • Huwelijksregister Bergen op Zoom 1899.
  • Overlijdensregister Noordwijkerhout 1962.
  • Gezinskaarten Dordrecht.
  • Bevolkingsregister Bergen op Zoom 1880-1900.
  • Huwelijksregister Bergen op Zoom 1904.
  • Huwelijksregister Bergen op Zoom 1921. 
  • Overlijdensregister Dordrecht 1925.   
  • Overlijdensregister Dordrecht 1955.
  • Huwelijksregister Bergen op Zoom 1913.
  • Bevolkingsregister Breda 1900-1920.
  • Geboorteregister Bergen op Zoom 1879.
  • Stichting Online Verleden.
  • Stamboom van Geel.
  • Overlijdensregister Bergen op Zoom 1950.
  • Overlijdensregister Bergen op Zoom 1966.
  • Gezinskaarten Rotterdam tot 1940 (via Stadsarchief Rotterdam). 
  • Bevolkingsregisters Rotterdam.
  • Huwelijksregister Bergen op Zoom 1917. 
  • Overlijdensregisters Rotterdam. 
  • Huwelijksregisters Rotterdam.
  • Geboorteregister Bergen op Zoom 1883.
  • Geboorteregister Bergen op Zoom 1885.
  • Huwelijksregister Bergen op Zoom 1907. 
  • Stamboom Schepers-Bergmans.
  • Overlijdensregister Bergen op Zoom 1918. 
  • Lotingsregister voor de nationale militie, lichting 1905, klasse 1885.
  • Huwelijksregister Bergen op Zoom 1939. 
  • Overlijdensregister Breda 1969.   
  • J. de Crom (via Geneanet).
  • W. Oosterwaal (via Geneanet).
  • Geboorteregister Bergen op Zoom 1887. 
  • Overlijdensregister Bergen op Zoom 1935.
  • R. Ripmeester (via Geneanet).
  • Overlijdensregister Bergen op Zoom 1961.
  • Geboorteregister Bergen op Zoom 1889. 
  • Bevolkingsregisters Den Haag. P. Looije.
  • Huwelijksregisters ‘s-Gravenhage.
  • Geboorteregister Leiden 1916.
  • Overlijdensregister Bergen op Zoom 1915.
  • Inschrijvingsregister voor de nationale militie Bergen op Zoom, lichting 1913, klasse 1893.
  • M. van Britsom (via Genealogie Online). 
  • E.A. Harmsen (via Genealogie Online). 
  • Geboorteregister Merksem 1897-1900.
  • Geboorteregister Merksem 1901-1903.   
  • Geboorteregister Bergen op Zoom 1904. Stamboom de Wit

101 in 1885 (2)

In 2018 schreef ik over mijn betbetbetbetovergrootmoeder Jacoba (Jacqueline) Kwik, die in 1885 aan de Turnhoutsebaan te Deurne overleed. Dat was zeer uitzonderlijk: alhoewel ik denk dat de meeste mensen een overdreven beeld hebben van hoe jong mensen in vroeger tijden overleden, was het alleszins danig minder gebruikelijk om de honderd te bereiken dan nu. Met hulp van W. Buysse vond ik de volgende passage uit 1883 in ‘de Werkman‘, een diep katholiek weekblad dat elke vrijdag verscheen in Aalst in Oost-Vlaanderen. ”Een feest van geen strooi, met orde luisterlijkheid en deftigheid.”

 

Uw bijdrage om de geschiedenis levend te houden

Al sinds 2014 schrijf ik over mensen van vroeger. Van mijn eigen voorouders tot die van anderen, van soldaten van Napoleon tot die in Nederlands-Indië, van Bergen op Zoom tot Zuid-Limburg. Ik zoek de achtergrond van mensen, ik wil zoveel mogelijk hun verhaal vertellen in de context van de tijd waarin zij leefden. En dit moet allemaal openbaar. Het is onze geschiedenis, iedereen heeft er recht op. Het is ook niet persé iets voor mij om er iets voor te vragen. Maar het kost heel veel tijd. En de rekeningen voor de website zijn ook niet niks. Dus… nieuw op mijn website: de doneerknop. Hoeft niet, mag wel!


Warning: array_key_exists() expects parameter 2 to be array, null given in /home/customer/www/stamboombernaards.nl/public_html/wp-content/plugins/wp-whydonate/includes/shortcode-app-view.php on line 247

Warning: array_key_exists() expects parameter 2 to be array, null given in /home/customer/www/stamboombernaards.nl/public_html/wp-content/plugins/wp-whydonate/includes/shortcode-app-view.php on line 271

Warning: array_key_exists() expects parameter 2 to be array, null given in /home/customer/www/stamboombernaards.nl/public_html/wp-content/plugins/wp-whydonate/includes/shortcode-app-view.php on line 287